Türkiye’nin BRICS üyesi 10 ülkeye ihracatı 2026’nın ocak-eylül döneminde 18 milyar 232 milyon 391 bin dolara ulaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine dayanan hesaplamalara göre BRICS pazarları içinde en yüksek ihracat 4 milyar 113 milyon 545 bin dolarla Rusya’ya yapıldı. Aynı dönemde Türkiye’nin toplam ihracatı yüzde 5,2 artarak 210,9 milyar dolara çıktı.
BRICS pazarı neden önemli?
BRICS bugün Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın ötesine genişlemiş durumda. Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, İran, Endonezya ve Etiyopya gibi ülkelerin de yer aldığı yapı, dünya nüfusu ve üretiminin önemli bölümünü temsil ediyor.
Türkiye açısından bu ülkeler yalnız büyük tüketici pazarları değil; enerji, sanayi hammaddeleri, gıda, makine ve lojistik bakımından da stratejik ortaklar. İhracatın daha fazla ülkeye dağılması Avrupa pazarındaki dalgalanmalara karşı çeşitlendirme sağlayabilir.
Rusya ilk sırada
Dokuz aylık dönemde BRICS ülkeleri arasında Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke 4,11 milyar dolarla Rusya oldu. İki ülke arasındaki ticaret enerji ithalatı nedeniyle Türkiye aleyhine büyük açık verse de ihracat tarafında gıda, makine, kimya ve tüketim ürünleri önemli yer tutuyor.
Rusya pazarında ödeme kanalları, yaptırımlar ve lojistik maliyetleri şirketlerin karşılaştığı en önemli riskler arasında. Buna rağmen coğrafi yakınlık ve yerleşik ticari ağ ihracatın devamını destekliyor.
Toplam ihracattaki artış yüzde 5,2
Türkiye’nin ocak-eylül toplam ihracatı geçen yılın aynı dönemindeki 200,5 milyar dolardan 210,9 milyar dolara yükseldi. BRICS ülkelerine yapılan 18,2 milyar dolarlık satış toplam ihracatın kayda değer bir bölümünü oluşturuyor.
Bu artışın kalıcı hale gelmesi için yalnız miktarın değil kilogram başına ihracat değerinin de yükselmesi gerekiyor. Yüksek teknolojili ve markalı ürünlerin payı arttıkça aynı lojistik hacimden daha fazla döviz geliri elde edilebilir.
Çin ve Hindistan’da denge sorunu sürüyor
Çin ve Hindistan dünyanın en büyük ekonomileri arasında olsa da Türkiye’nin bu ülkelere ihracatı ithalatın oldukça altında kalıyor. Özellikle teknoloji, makine ve ara malı ithalatı dış ticaret dengesini belirgin biçimde etkiliyor.
Türkiye’nin bu pazarlarda daha güçlü konum elde edebilmesi için gıda, madencilik, savunma yan sanayisi, makine ve hizmet ihracatında yeni kanallar açması gerekiyor.
BAE ve Mısır daha hızlı büyüyen pazarlar olabilir
Birleşik Arap Emirlikleri ile ekonomik ilişkiler son yıllarda yatırım ve ticaret boyutunda hızla gelişti. Mısır ile normalleşen siyasi ilişkiler de şirketlerin ticaret hacmini artırması için yeni fırsatlar yaratıyor.
Bu iki pazar, Avrupa’ya kıyasla daha hızlı nüfus artışı ve altyapı yatırımı nedeniyle Türk ihracatçıları için farklı sektörlerde büyüme alanı sunuyor.
Kur ve finansman koşulları rekabet gücünü etkiliyor
İhracatçıların rekabet gücü yalnız dış taleple belirlenmiyor. İçeride işçilik, enerji ve finansman maliyetleri yükseldiğinde kur hareketi şirketlerin marjını dengelemekte yetersiz kalabiliyor.
BRICS pazarlarının bir kısmında da yüksek faiz ve döviz kıtlığı gibi sorunlar bulunuyor. Bu nedenle ödeme vadeleri, sigorta ve ihracat kredileri ticaretin sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.
Lojistik koridorları öne çıkıyor
Orta Koridor, Karadeniz, Basra Körfezi ve Süveyş hattı Türkiye’nin BRICS ülkeleriyle ticaretinde stratejik önem taşıyor. Ulaşım süresinin kısalması, navlun maliyetlerinin düşmesi ve gümrük süreçlerinin dijitalleşmesi ihracatçının fiyat avantajını artırabilir.
Özellikle Orta Asya ve Çin yönündeki demiryolu bağlantıları, denizyoluna alternatif oluşturma potansiyeline sahip.
Pazar çeşitlendirmesi tek başına yeterli değil
Yeni ülkelere satış yapmak riski dağıtsa da her pazarın mevzuatı, tüketici tercihleri ve ödeme alışkanlığı farklı. Şirketlerin yerel distribütör, satış sonrası hizmet ve marka yatırımı yapması gerekiyor.
Bu nedenle ihracat stratejisi yalnız yeni müşteri bulmak değil, pazarda kalıcı yapı kurmak üzerine kurulmalı.
18,2 milyar dolar güçlü ama büyüme alanı yüksek
Türkiye’nin BRICS ülkelerine yaptığı 18,23 milyar dolarlık ihracat önemli bir hacme işaret ediyor. Ancak blok içindeki dev pazarlar dikkate alındığında daha yüksek potansiyel bulunuyor.
Önümüzdeki dönemde ticaret diplomasisi, yerel para kullanım imkanları, Eximbank finansmanı ve lojistik yatırımlar bu potansiyelin ne ölçüde gerçeğe dönüşeceğini belirleyecek.
Kaynaklar
- Türkiye İhracatçılar Meclisi verileri
- Anadolu Ajansı, 16 Ekim 2026
