Türkiye ile ABD arasında yeni nesil nükleer teknolojilere odaklanan yeni bir iş birliği anlaşması imzalandı. Türkiye Nükleer Enerji A.Ş. (TÜNAŞ) ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA), küçük modüler reaktörler ve dördüncü nesil reaktör tasarımlarının Türkiye’de uygulanabilirliğini inceleyecek.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 22 Eylül tarihli açıklamasına göre proje bazlı anlaşma New York’taki Türkevi’nde imzalandı. İmza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da katıldı.
Dokuz farklı reaktör tasarımı değerlendirilecek
Bakanlığın verdiği bilgilere göre çalışma kapsamında dört ABD’li şirketin küçük modüler reaktör tasarımları ile beş farklı dördüncü nesil reaktör tasarımı incelenecek. Değerlendirme yalnızca teknik özelliklerle sınırlı olmayacak; maliyet, lisanslama, tedarik zinciri, finansman modelleri, saha seçimi, acil durum planlaması ve yasal çerçeve de çalışma başlıkları arasında yer alacak.
Projenin yaklaşık 2 milyon dolarlık bütçesinin USTDA tarafından karşılanması ve teknik çalışmaların en az bir yıl sürmesi planlanıyor. Sürecin sonunda Türkiye açısından hangi teknolojilerin daha uygulanabilir olduğuna ilişkin teknik raporların hazırlanması bekleniyor.
SMR teknolojisi neden gündemde?
Küçük modüler reaktörler, geleneksel büyük ölçekli nükleer santrallere kıyasla daha düşük tek ünite kapasitesi ve modüler kurulum yaklaşımıyla öne çıkıyor. Savunucuları bu teknolojinin daha esnek yatırım takvimleri ve farklı şebeke ihtiyaçlarına uyum sağlayabileceğini savunurken, maliyet, lisanslama ve ticarileşme hızına ilişkin belirsizlikler küresel ölçekte devam ediyor.
Türkiye açısından yapılacak fizibilite çalışması bu nedenle doğrudan yatırım kararı anlamına gelmiyor. Anlaşma, farklı tasarımların teknik, ekonomik ve mevzuat yönleriyle karşılaştırılmasını sağlayacak bir değerlendirme süreci oluşturuyor.
2053 hedefleriyle bağlantılı
Bakan Bayraktar, anlaşmayı Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon ve enerji bağımsızlığı hedefleri çerçevesinde değerlendirdi. Bakanlık, büyük ölçekli nükleer santrallerin yanında yeni nesil seçeneklerin de enerji portföyünde inceleneceğini belirtiyor.
Anadolu Ajansı da anlaşmanın TÜNAŞ ile USTDA arasında hibe modeliyle imzalandığını ve yeni nesil nükleer teknolojilerin Türkiye için uygulanabilirliğini ölçmeyi amaçladığını aktardı.
Kaynaklar: T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (birincil); Anadolu Ajansı. Görsel: T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı kurumsal haber sayfası, 22 Eylül 2026.
