Ticaret Bakanlığı, şirketlerin sermaye kaybı veya borca batık olma durumlarını belirlerken bazı zarar ve gider kalemlerini hesaplama dışında tutabilmesine imkan veren geçici düzenlemenin süresini 1 Ocak 2028’e kadar uzattı. 10 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ değişikliği, Türk Ticaret Kanunu’nun 376’ncı maddesinin uygulanmasına ilişkin mevcut geçici istisnayı bir yıl daha devam ettiriyor. Bakanlık, düzenlemenin şirketlerin sermaye yapısını korumasına ve finansal süreçlerini daha sağlıklı yönetmesine katkı sağlamayı amaçladığını açıkladı.
Hangi kalemler hesaplama dışında tutulabiliyor?
Geçici düzenleme iki ana gruba odaklanıyor. Henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsinden yükümlülüklerden doğan kur farkı zararlarının tamamı, sermaye kaybı ve borca batıklık hesabında dikkate alınmayabiliyor.
Ayrıca 2020 ve 2021 yıllarında tahakkuk eden kiralama giderleri, amortismanlar ve personel giderlerinin toplamının yarısı da belirli hesaplamalarda dışarıda tutulabiliyor.
Bu düzenleme borcu silmiyor
Uygulamanın en önemli noktalarından biri, söz konusu borç veya zararların ortadan kalkmaması. Tebliğ şirketin gerçek borcunu silmiyor, vergi muafiyeti getirmiyor ve alacaklıların haklarını ortadan kaldırmıyor.
Düzenleme yalnız TTK 376 kapsamında şirketin sermaye kaybı veya borca batık sayılıp sayılmayacağına ilişkin belirli hesaplamalarda geçici bir istisna sağlıyor.
TTK 376 neden önemli?
Türk Ticaret Kanunu’nun 376’ncı maddesi, anonim ve limited şirketlerde sermayenin önemli bölümünün kaybedilmesi veya şirketin borca batık hale gelmesi durumunda yönetim organlarının atması gereken adımları düzenliyor.
Belirli eşikler aşıldığında yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırması, sermaye tamamlama veya azaltım gibi tedbirler önermesi gerekebiliyor. Borca batıklık durumunda ise daha ağır hukuki yükümlülükler ortaya çıkabiliyor.
Kur farkı neden bu kadar kritik?
Dövizle borçlanan şirketlerde TL’nin değer kaybetmesi bilanço üzerinde önemli kur farkı zararları yaratabiliyor. Bu zararlar şirketin özkaynaklarını kağıt üzerinde hızlı biçimde azaltabiliyor.
Özellikle gelirinin büyük bölümü TL, borcu döviz olan işletmeler bu durumdan daha fazla etkileniyor. Geçici istisna, henüz ödeme zamanı gelmemiş yabancı para borçlarının kur farkının bilanço değerlendirmesindeki etkisini sınırlıyor.
Düzenleme ilk kez kriz koşullarında öne çıktı
Benzer geçici önlemler ekonomik dalgalanma ve pandemi döneminde şirketlerin teknik olarak sermaye kaybına düşmesini önlemek amacıyla kullanıldı. Pandemi yıllarındaki bazı giderlerin hesaplama dışında tutulabilmesi de bu yaklaşımın parçası.
Uzatmanın 2028’e taşınması, şirket bilançolarında kur ve maliyet baskısının halen politika yapıcılar tarafından dikkate alındığını gösteriyor.
Şirket yönetimleri yine de riskleri takip etmek zorunda
Geçici istisna, şirketlerin gerçek finansal durumunu göz ardı edebileceği anlamına gelmiyor. Nakit akışı, borç ödeme kapasitesi ve özkaynak yapısı yönetim için temel göstergeler olmaya devam ediyor.
Bir şirket teknik hesaplamada borca batık görünmese bile nakit yaratamıyorsa veya borçlarını çeviremiyorsa ciddi risk altında olabilir.
Bağımsız denetim ve dipnotlar önem kazanıyor
Finansal tabloların kullanıcıları açısından istisnanın etkisinin açık biçimde anlaşılması gerekiyor. Yatırımcılar, bankalar ve alacaklılar şirketin hangi zarar kalemlerini geçici düzenleme sayesinde hesaplama dışında tuttuğunu görmek isteyebilir.
Bu nedenle finansal tablo dipnotları ve bağımsız denetim raporları, hukuki hesap ile ekonomik gerçeklik arasındaki farkı açıklamak açısından önem taşıyor.
KOBİ’ler açısından etkisi daha belirgin olabilir
Büyük şirketler genellikle farklı finansman kanallarına ve daha güçlü sermaye yapısına sahip. KOBİ’ler ise kur şoku ve maliyet artışından daha hızlı etkilenebiliyor.
Uzatma, özellikle yabancı para borcu bulunan orta ölçekli şirketlere yeniden yapılandırma veya sermaye güçlendirme için ek zaman sağlayabilir.
1 Ocak 2028 yeni son tarih
Önceki düzenlemede bitiş tarihi 1 Ocak 2027 idi. Yeni tebliğ bu tarihi bir yıl ileri taşıdı. Düzenleme yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Şirketler açısından kritik nokta, kolaylığın geçici niteliğini koruması. İşletmelerin 2028’e kadar yalnız hukuki eşikleri yönetmek yerine gerçek borçluluk ve sermaye yapısını kalıcı biçimde güçlendirmesi gerekecek.
Kaynaklar
- T.C. Ticaret Bakanlığı, 10 Ekim 2026
- Resmi Gazete, 10 Ekim 2026, sayı 33396
- Anadolu Ajansı ve Bloomberg HT, 10 Ekim 2026
Yönetim kurulları için sorumluluk devam ediyor
TTK 376 kapsamındaki geçici kolaylık, şirket yöneticilerinin mali durumu izleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor. Yönetim organları sermaye kaybı veya borca batıklık belirtilerini düzenli biçimde değerlendirmek, gerekli hallerde genel kurulu toplantıya çağırmak ve iyileştirici tedbir önermek zorunda. Geçici hesaplama istisnası yalnız belirli kalemlerin teknik değerlendirmedeki etkisini azaltıyor.
Bankalar ve ticari alacaklılar da kredi değerlendirmesinde bu istisnadan bağımsız analiz yapabilir. Bir şirket hukuken TTK 376 eşiğinin dışında kalsa bile yüksek borçluluk, zayıf nakit akışı veya kısa vadeli yükümlülük yoğunluğu kredi riskini artırabilir. Bu nedenle düzenleme şirketlere zaman kazandırıyor, fakat finansal yeniden yapılandırmanın yerini tutmuyor.
Uzatmanın muhasebe ve hukuk ekipleri açısından da pratik sonucu olacak. Şirketlerin 2027 hesap dönemine ilişkin yönetim kurulu ve genel kurul hazırlıklarında yeni son tarihi dikkate alması, finansal tablo açıklamalarını buna göre güncellemesi gerekecek.
Düzenlemenin bir yıl daha uzatılması, özellikle kur oynaklığının yüksek kaldığı ortamda şirketlerin teknik sermaye kaybı hesabında ani bozulma yaşamasını sınırlayabilir. Ancak 2028 sonrasına ilişkin yeni bir uzatma garantisi yok. Bu nedenle şirketlerin geçici istisnayı kalıcı çözüm gibi görmemesi gerekiyor.
