Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu temaslarının ardından New York’taki Türkevi’nde yaptığı değerlendirmede, BM Güvenlik Konseyi’nin veto mekanizmasının kaldırılması gerektiğini söyledi.
Erdoğan, beş daimi üyeye tanınan veto yetkisinin küresel karar alma süreçlerini daralttığını savunarak Genel Kurulun daha güçlü ve etkin bir yapıya kavuşturulmasını istedi. Türkiye bu reform talebini uzun süredir uluslararası platformlarda gündeme getiriyor.
Seçilmiş üyeler için süreli model önerisi
İletişim Başkanlığının yayımladığı açıklamaya göre Erdoğan, yeni bir yapıda seçilmiş üyelerin belirli sürelerle görev yapmasını ve yeniden görev almak isteyen ülkelerin uluslararası toplumun güvenini yeniden kazanmasını önerdi.
Erdoğan’ın yaklaşımı, Güvenlik Konseyi’nin mevcut beş daimi üyesinin — ABD, Çin, Fransa, Rusya ve Birleşik Krallık — veto yetkisine sahip olduğu mevcut modelin değiştirilmesini hedefliyor. Böyle bir reform için BM Şartı’nda değişiklik yapılması gerektiğinden, süreç geniş üye desteğinin yanı sıra mevcut daimi üyelerin onayını da gerektiriyor.
BM haftasının ardından genel değerlendirme
Erdoğan, New York temaslarında iklim, bölgesel güvenlik, Gazze ve ikili ilişkiler başlıklarının da ele alındığını belirtti. Türkiye’nin çok taraflılığa desteğini sürdürdüğünü söyleyen Erdoğan, küresel kurumların mevcut krizlere daha kapsayıcı yanıt verecek biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini savundu.
İletişim Başkanlığı aynı gün Erdoğan’ın BM haftasında yaptığı çok sayıda ikili görüşmenin özetini de yayımladı. Bu temaslarda ticaret, savunma, enerji ve bölgesel güvenlik konuları öne çıktı.
BM reformu konusunda üye ülkeler arasında farklı yaklaşımlar bulunuyor. Güvenlik Konseyi’nin genişletilmesi, bölgesel temsil ve veto yetkisinin sınırlandırılması uzun süredir tartışılıyor ancak kapsamlı bir değişiklik üzerinde uzlaşma sağlanmış değil.
Kaynaklar: T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, 24 Eylül 2026 (birincil); Anadolu Ajansı, 24 Eylül 2026; Birleşmiş Milletler Şartı ve Güvenlik Konseyi yapısına ilişkin BM kaynakları. Görsel kredisi: President.az / Wikimedia Commons, Recep Tayyip Erdoğan, CC BY 4.0.
