Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ilk ünitesinde fiziksel başlatma sürecinin aralık ayının ikinci yarısında gerçekleştirilmesinin planlandığını açıkladı. Moskova’daki Rusya Enerji Haftası sırasında konuşan Likhachev, çalışmaların takvime uygun ilerlediğini ve ünitenin yıl bitmeden inşaat aşamasından devreye alma aşamasına geçmesini beklediklerini söyledi.
Fiziksel başlatma ne anlama geliyor?
Nükleer santrallerde fiziksel başlatma, reaktörün ticari elektrik üretimine başlamasından önceki en kritik teknik aşamalardan biri. Yakıt yükleme, sistem testleri ve kontrollü zincirleme reaksiyonun başlatılması bu sürecin parçaları arasında yer alıyor.
Likhachev, ilk kontrollü ve kendi kendini sürdüren nükleer zincirleme reaksiyonun yıl sonundan önce gerçekleştirilmesini hedeflediklerini belirtti. Bu aşama tamamlandıktan sonra güç yükseltme testleri ve şebekeye bağlantı süreci geliyor.
Akkuyu Türkiye’nin ilk nükleer santrali
Mersin’in Gülnar ilçesinde inşa edilen Akkuyu, Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali olma özelliğini taşıyor. Projede her biri 1.200 megavat kapasiteli dört VVER-1200 reaktörü bulunuyor. Tüm üniteler devreye girdiğinde toplam kurulu gücün 4.800 megavata ulaşması planlanıyor.
Santralin elektrik üretimine başlaması, Türkiye’nin enerji arzında doğal gaz ve ithal kömürün payını azaltmaya yönelik uzun vadeli politikasında önemli bir değişiklik yaratacak.
Devreye alma ile ticari üretim aynı şey değil
Fiziksel başlatma takvimi, ünitenin aynı gün ticari elektrik üretimine geçeceği anlamına gelmiyor. Nükleer tesislerde güvenlik testleri ve düzenleyici onaylar aşamalı biçimde ilerliyor. Reaktör düşük güç seviyelerinden başlayarak farklı testlere tabi tutuluyor.
Bu nedenle aralık ayındaki hedef, uzun bir devreye alma zincirinin önemli bir eşiği olacak. Ticari üretim tarihi, testlerin sonuçlarına ve düzenleyici izinlere göre netleşecek.
Yatırımcı seçenekleri de gündemde
Likhachev, Akkuyu projesine Türk yatırımcıların dahil edilmesine yönelik çeşitli seçenekler geliştirildiğini de söyledi. Rosatom yöneticisi, hangi modelin tercih edileceğine ilişkin kararın öncelikle Türk hükümetine ait olduğunu vurguladı.
Projenin finansman yapısı uzun süredir kamuoyu ve enerji sektörü tarafından izleniyor. Yeni yatırımcı katılımı, sermaye yapısını ve uzun vadeli maliyet paylaşımını etkileyebilir.
Nükleer enerji enerji güvenliği tartışmasının merkezinde
Türkiye elektrik üretiminde doğal gaz, kömür, hidroelektrik, rüzgar ve güneş gibi farklı kaynakları kullanıyor. Nükleer enerji, kesintisiz baz yük sağlayabilmesi nedeniyle yenilenebilir kaynaklardan farklı bir rol üstleniyor.
Bununla birlikte yakıt tedariki, atık yönetimi, güvenlik ve yüksek ilk yatırım maliyeti nükleer projelerin en çok tartışılan başlıkları arasında.
Enerji ithalat faturası açısından etkisi
Türkiye’nin enerji ithalatı dış ticaret dengesi üzerinde önemli yük oluşturuyor. Akkuyu’nun tam kapasiteye ulaşması durumunda yıllık elektrik tüketiminin önemli bir bölümünü karşılaması bekleniyor.
Bu katkının cari açık üzerindeki net etkisi, nükleer yakıt ve işletme maliyetleri ile alternatif enerji kaynaklarının fiyatlarına bağlı olacak.
Takvim güvenlik testlerine bağlı kalacak
Nükleer santral projelerinde takvimden çok güvenlik kriterleri öncelikli. Türkiye Nükleer Düzenleme Kurumu ve proje tarafları, devreye alma sürecindeki testleri aşama aşama değerlendirecek.
Aralığın ikinci yarısı için açıklanan hedef gerçekleşirse Akkuyu, Türkiye’nin enerji tarihinde yeni bir aşamaya girmiş olacak. Ancak ticari üretimin başlaması için fiziksel başlatmadan sonra da kapsamlı testlerin tamamlanması gerekiyor.
Kaynaklar
- Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev’in Rusya Enerji Haftası açıklamaları
- Anadolu Ajansı, 16 Ekim 2026
- Akkuyu NGS proje bilgileri
